Kur vendosni të hapni një biznes në Shqipëri, një nga vendimet e para dhe më të rëndësishme është zgjedhja e formës ligjore. Dy opsionet më të përdorura janë Person Fizik (PF) dhe Shoqëria me Përgjegjësi të Kufizuar (SHPK). Secila ka avantazhet dhe disavantazhet e veta, dhe zgjedhja e gabuar mund t'ju kushtojë më shumë se sa mendoni — si në tatime ashtu edhe në përgjegjësi ligjore.
Në këtë udhëzues të plotë, do të krahasojmë SHPK vs Person Fizik në Shqipëri duke analizuar tatimet, kostot e hapjes dhe mbajtjes, përgjegjësinë ligjore, mundësitë e rritjes dhe skenarët konkretë ku secila formë është më e përshtatshme. Nëse keni vendosur tashmë, ekipi ynë i regjistrimit të biznesit mund t'ju ndihmojë me procesin e plotë.
Çfarë është Person Fizik dhe çfarë është SHPK?
Person Fizik (PF)
Person Fizik është forma më e thjeshtë e biznesit në Shqipëri. Ju regjistroheni si individ me NIPT personal dhe ushtroni aktivitetin tuaj pa krijuar një entitet të veçantë ligjor. Kjo do të thotë që pronari dhe biznesi janë i njëjti subjekt ligjor.
Kjo formë është ideale për:
- freelancerë dhe profesionistë të pavarur
- biznese të vogla me xhiro të ulët
- aktivitete shërbimi me kosto operative minimale
- persona që duan thjeshtësi administrative
Shoqëria me Përgjegjësi të Kufizuar (SHPK)
SHPK është forma më e përdorur e biznesit në Shqipëri. Ajo krijon një entitet ligjor të veçantë nga pronari ose ortakët. Kapitali minimal është vetëm 100 lekë (rreth 1 EUR) dhe mund të ketë një ose disa ortakë.
Kjo formë është ideale për:
- biznese me xhiro mesatare deri të lartë
- aktivitete që kërkojnë mbrojtje të pasurisë personale
- kompani me plane rritjeje dhe investimi
- biznese me ortakë ose investitorë
Krahasimi tatimor — SHPK vs Person Fizik
Ndryshimi më i madh mes dy formave qëndron tek mënyra si tatimohen të ardhurat. Ja si funksionon sistemi tatimor për secilën:
Tatimi për Person Fizik
Personi Fizik tatohet mbi të ardhurat neto (fitimin) me tatim mbi të ardhurat personale. Normat janë progresive:
- 0% — për të ardhura deri 2,040,000 lekë/vit (rreth 20,000 EUR)
- 13% — për të ardhura nga 2,040,001 deri 5,000,000 lekë
- 23% — për të ardhura mbi 5,000,000 lekë/vit
Tatimi për SHPK
SHPK tatohet me tatim fitimi mbi fitimin neto të shoqërisë. Normat janë:
- 0% — për xhiro deri 14 milionë lekë/vit (biznese të vogla)
- 15% — për xhiro mbi 14 milionë lekë/vit
- 8% — tatim dividenti kur pronari tërheq fitimin
Duhet pasur parasysh se në rastin e SHPK-së, nëse pronari dëshiron të tërheqë fitimin si divident, duhet të paguajë edhe 8% tatim dividenti. Kjo do të thotë që tatimi efektiv total për SHPK me xhiro të lartë mund të arrijë rreth 21.8% (15% tatim fitimi + 8% mbi pjesën e mbetur).
| Kriteri | Person Fizik | SHPK |
|---|---|---|
| Tatimi kryesor | 0–23% progresiv | 0% ose 15% tatim fitimi |
| Tatim dividenti | Nuk aplikohet | 8% kur tërhiqet fitimi |
| TVSH | Detyrueshme mbi 10 mln lekë xhiro | Detyrueshme mbi 10 mln lekë xhiro |
| Sigurime shoqërore | Fikse rreth 62,000 lekë/muaj | Sipas pagës së deklaruar |
| Përgjegjësia | E pakufizuar — personale | E kufizuar — vetëm kapitali |
Kostot e hapjes dhe mbajtjes
Kostot e hapjes së Person Fizik
- Regjistrimi në QKB: falas (0 lekë)
- Noteri: nuk kërkohet
- Vulë biznesi: 1,000–2,000 lekë
- Kasa fiskale: 20,000–40,000 lekë (nëse kërkohet)
- Total: rreth 50–100 EUR
Kostot e hapjes së SHPK
- Regjistrimi në QKB: 100 lekë
- Noteri: 5,000–15,000 lekë
- Akti i themelimit + statuti: 10,000–30,000 lekë
- Vulë biznesi: 1,000–2,000 lekë
- Kontabilisti: 20,000–50,000 lekë
- Total: rreth 200–500 EUR
Kostot mujore të mbajtjes
Kostot mujore ndryshojnë ndjeshëm:
- Person Fizik: 5,000–15,000 lekë/muaj për kontabilitet + sigurime fikse
- SHPK: 15,000–40,000 lekë/muaj për kontabilitet + sigurime sipas pagës
Përgjegjësia ligjore — ndryshimi kyç
Ky është ndoshta faktori më i rëndësishëm në zgjedhjen mes SHPK dhe Person Fizik:
Person Fizik: Ju keni përgjegjësi të pakufizuar. Nëse biznesi ka borxhe, kreditë mund të kërkojnë pasurinë tuaj personale — shtëpinë, makinën, llogaritë bankare personale. Nuk ka ndarje mes pasurisë së biznesit dhe asaj personale.
SHPK: Përgjegjësia juaj kufizohet tek kapitali i investuar në shoqëri. Nëse SHPK-ja dështon ose ka borxhe, kreditorët nuk mund të prekin pasurinë tuaj personale (me përjashtime shumë të rralla ligjore si mashtrimi).
Për këtë arsye, nëse aktiviteti juaj ka rrezik financiar ose punoni me kontrata të mëdha, SHPK-ja ofron mbrojtje shumë më të mirë.
💡 Këshillë nga ekspertët
Nëse xhiroja juaj vjetore kalon 5 milionë lekë ose nëse punoni me kontrata me vlerë të lartë, rekomandojmë fuqimisht formën SHPK. Mbrojtja e pasurisë personale ia vlen shumë më tepër se kostoja shtesë e mbajtjes. Kontaktoni ekipin tonë për një analizë të personalizuar falas.
Avantazhet dhe disavantazhet
Avantazhet e Person Fizik
- Hapje e shpejtë dhe pa kosto
- Kontabilitet i thjeshtëzuar
- Sigurime fikse të parashikueshme
- Ideal për xhiro të ulët — tatim 0% deri 2 milionë lekë
- Tërheqja e fitimit pa tatim shtesë
Disavantazhet e Person Fizik
- Përgjegjësi e pakufizuar personale
- Tatim progresiv — deri 23% për xhiro të lartë
- Vështirësi në marrjen e kredive biznesi
- Imazh më pak profesional ndaj partnerëve
- Nuk mund të keni ortakë
Avantazhet e SHPK
- Përgjegjësi e kufizuar — mbrojtje e pasurisë personale
- 0% tatim fitimi për xhiro deri 14 milionë lekë
- Mundësi për ortakë dhe investitorë
- Imazh profesional dhe besueshmëri më e lartë
- Lehtësi në marrjen e kredive dhe kontratave publike
Disavantazhet e SHPK
- Kosto më e lartë hapjeje dhe mbajtjeje
- Kontabilitet më i detajuar
- 8% tatim dividenti kur tërhiqet fitimi
- Detyrime shtesë raportimi
Kur duhet të zgjidhni secilën formë?
Zgjidhni Person Fizik nëse:
- Jeni freelancer ose profesionist i pavarur
- Xhiroja vjetore është nën 5 milionë lekë
- Nuk keni borxhe ose rrezik financiar të lartë
- Dëshironi thjeshtësi maksimale administrative
- Punoni vetëm — pa ortakë
Zgjidhni SHPK nëse:
- Xhiroja vjetore kalon 5 milionë lekë
- Dëshironi mbrojtje të pasurisë personale
- Planifikoni të keni punonjës
- Dëshironi të merrni ortakë ose investitorë në të ardhmen
- Punoni me kontrata me vlerë të lartë
- Dëshironi imazh profesional ndaj klientëve dhe bankave
A mund të kaloj nga Person Fizik në SHPK?
Po, kalimi është i mundshëm dhe shumë i zakonshëm. Shumë sipërmarrës fillojnë si Person Fizik dhe më vonë, kur biznesi rritet, kalojnë në SHPK. Procesi përfshin:
- Hapjen e SHPK-së së re në QKB
- Transferimin e aktivitetit, kontratave dhe aseteve
- Mbylljen e Person Fizik (çregjistrimi)
- Njoftimin e klientëve dhe furnitorëve
Ky proces zakonisht zgjat 2–4 javë me ndihmën e një kontabilisti profesional. Ekipi ynë në Albania Ekonomist ka asistuar qindra sipërmarrës në këtë kalim.
Përfundim
Zgjedhja mes SHPK dhe Person Fizik në Shqipëri varet nga situata juaj specifike — xhiroja, rreziku, planet e rritjes dhe preferencat tuaja. Nuk ka përgjigje universale, por ka përgjigje të duhur për ju.
Nëse jeni ende të pasigurt, konsultohuni me ekipin tonë. Ofrojmë konsultë falas ku analizojmë situatën tuaj dhe rekomandojmë formën optimale të biznesit. Gjithashtu ofrojmë shërbime të plota kontabiliteti për të dyja format e biznesit.
Pyetje të Shpeshta (FAQ)
Po, ligji shqiptar lejon hapjen e SHPK me kapital minimal prej vetëm 100 lekë (rreth 1 EUR). Megjithatë, rekomandohet të depozitoni një kapital më të lartë për besueshmëri ndaj bankave dhe partnerëve.
Varet nga xhiroja. Për xhiro deri 2 milionë lekë, Person Fizik paguan 0% tatim. Për xhiro 5–14 milionë lekë, SHPK mund të jetë më e leverdishme pasi ka 0% tatim fitimi. Mbi 14 milionë lekë, duhet bërë një analizë e detajuar duke marrë parasysh tatimin e dividendit.
Po, edhe Person Fizik mund të punësojë punonjës. Megjithatë, me rritjen e numrit të punonjësve, kalimi në SHPK rekomandohet për mbrojtje ligjore dhe mundësi më të mira menaxhimi.
Me dokumentacionin e plotë, hapja e SHPK-së bëhet brenda 1–3 ditëve pune nëpërmjet QKB-së ose platformës e-Albania. Me ndihmën e Albania Ekonomist, procesi mund të jetë edhe më i shpejtë.
Nuk jeni të sigurt cila formë biznesi është për ju?
Merrni konsultë falas nga ekspertët tanë — analizojmë situatën tuaj dhe rekomandojmë formën optimale.