Hyrje
Regjistri një organizate jofitimprurëse (OJF) ose fondacion në Shqipëri është një proces i rregulluar mirë, por kërkon kuptim të qartë të ligjit dhe adresave në drejtësi. Sipas të dhënave të Agjencisë për Mbështetjen e Shoqërisë Civile (AMSHC) në 2026, në Shqipëri janë regjistruar mbi 28,000 OJF-e, me rritje rreth 4% në krahasim me vitin 2025.
Ky artikull jep udhëzimin e plotë: ligji, llojet e OJF-ve, hapat e regjistrimit, dokumentet e nevojshme, kostot, përjashtimet tatimore, dhe detyrimet e detyrueshme.
Çfarë Është OJF?
Organizata jofitimprurëse (OJF) është një entitet juridik i themeluar nga dy ose më shumë persona fizikë për të zbatuar aktivitete në interes publik ose në interes të anëtarëve të saj, pa synim fitimi. Karakteristikat kryesore:
- Pa interes fitimi: Të gjitë fitimet riinvestohen në aktivitetet e organizatës
- Qëllim shoqëror: Në interes publik ose të anëtarëve
- Personalitet juridik: Fitohet me regjistrimin në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor
- Transparencë: Detyruese raportimin vjetor te AMSHC
- Përjashtimet tatimore: Përjashtohet nga tatimi i fitimit dhe TVSH për aktivitete
Llojet e OJF-ve në Shqipëri
1. Shoqata
Organizata e themeluese nga persona fizikë ose juridikë për të avancuar interesat e përbashkëta të anëtarëve. Karakteristikat:
- Minimumi 2 themelues
- Struktura fleksibel: këshill, president, blagajna
- Më e lehtë në përputhje me detyrimet
- Më shumë të zakonshme në Shqipëri
- Shembuj: klube sportive, bashkësia të banorëve, organizata mjedisore
2. Fondacion
Entitet i themeluar nga një ose më shumë persona për të realizuar një qëllim të përhershëm në interes publik. Karakteristikat:
- Mund të themelohej nga një person
- Kapital të përcaktuar (aktive, prona, paratë)
- Qëllim më të specifikuar dhe afatgjatë
- Më kompleks në strukturë dhe raportim
- Shembuj: fondacione për kërkimin, arsimin, shëndetin
3. Qendër
Organizata për të ofruar shërbime në interes publik (trajnim, këshullim, ndihmë). Karakteristikat:
- Themeluesit 2 ose më shumë persona
- Qëllim konkret i ofrimit të shërbimeve
- Struktura më e formalizuar
- Shembuj: qendra trajnimi, qendra këshillimi, qendra për djemtë
Kuadri Ligjor
Ligji nr. 8788 i datës 7 maj 2001 "Për organizatat jofitimprurëse" është akti bazik që rregullon OJF-et në Shqipëri. Ai deklaron:
- Nenet 1-5: Përkufizimet, llojet, përfunduesat juridike
- Nenet 6-12: Themelimi, rregullat organike (statuti), organi i drejtimit
- Nenet 13-18: Detyrimet financiare, raportimi, auditimi
- Nenet 19-22: Zgjidhja, likuidimi, tranzacioni
Përveç Ligjit 8788/2001, OJF-et përdhin edhe:
- Ligji nr. 9920 i 2008: Për tatimin e të ardhurave (përjashtimet për OJF)
- Ligji nr. 8949 i 2002: Për TVSH-në (përjashtimet për shërbime humanitare)
- Rregullorja nr. 1 i 2002: Për regjistrin e OJF-ve
- Vendim i Këshillit të Ministrave: Për standardet e kontabilitetit të OJF-ve
Regjistrimi Hap pas Hapi
Hapi 1: Përgatit Akt Themelimi
Dokumenti themelor i OJF-ve. Duhet të përfshijë:
- Emrin dhe përshkrimin e organizatës
- Logon ose simbolin
- Qëllimet dhe aktivitetet
- Nënat themelues (minimumi 2 për shoqata, 1 për fondacion)
- Numrin identifikues tatimor (NIPT) të çdo themeluesit
- Adresën e sedesë
- Deklarimin se nuk ka interes fitimi
Hapi 2: Përgatit Statutin (Rregulloren)
Dokumenti i detaljuar që përshkruan strukturën dhe funksionimin e organizatës. Duhet të përfshijë:
- Organa drejtues (këshilli, president, blagajna)
- Mënyrën e zgjedhjes dhe mandata
- Procedurat e vendimmarrjes
- Funksionet e çdo organi
- Financat dhe kontabilitetin
- Procedurat e ndryshimit të statutit
- Zgjidhjen e organizatës
Hapi 3: Miratimi i Aktit dhe Statutit
Akti themelimi dhe statuti duhet të miratohen nga të gjithë themeluesit në një mbledhje. Duhet të:
- Mblidhet të gjithë themeluesit (ose përfaqësuesit e tyre)
- Diskutohet dhe miratojëet akti dhe statuti
- Plotësohet proces-verbali i mbledhjes
- Secili themelues nënshkruan
Hapi 4: Notarizimi i Dokumenteve
Akti themelimi dhe statuti duhet të notarizohen. Kjo është detyrim ligjor. Në zyrën e notarit duhet të:
- Paraqitni dokumentet origjinale
- Dëshmotarit e identifikimit të themeluesve
- Paguani tarifën e notarit (~10,000-15,000 ALL)
- Merrni kopje të notarizuara
Hapi 5: Aplikimi në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor
Hapi më i rëndësishëm për fitimin e personalitetit juridik. Duhet të:
- Paraqisni kërkesën e regjistrimit në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor (zakonisht në Tiranë për shumicën e OJF-ve)
- Kaluar dokumentet: akti notarizo, statuti, procesi-verbal, të dhënat e themeluesve
- Paguani tarifën gjyqësore (~5,000-10,000 ALL)
- Pranohet kërkesa dhe caktohet një gjykatës
Hapi 6: Shqyrtimi i Gjykatës
Gjykata zyrtar verifikazimet:
- Dokumentet janë të plota dhe të rregullta
- Akti dhe statuti përputhen me ligjin
- Qëllimet nuk janë kundër ligjit
- Procedura e miratimit është ndjekur saktë
Hapi 7: Vendim i Gjykatës
Nëse gjykata aprovon, jep vendim të regjistrimit. Vendimi:
- Deklaron personalitetin juridik të OJF-ve
- Cakton numrin e regjistrimit në regjistrin qendror
- Hapet me signeturën e presidentit të gjykatës
Hapi 8: Regjistrim në AMSHC
Pas vendimit të gjykatës, duhet të regjistrohuni në AMSHC (Agjencia për Mbështetjen e Shoqërisë Civile). Duhet të:
- Paraqisni vendimin e gjykatës
- Plotësoni formularin e regjistrimit
- Merrni numrin e regjistrimit të AMSHC-ve
Hapi 9: Regjistrim Tatimar (NIPT)
Nëse OJF-ja nuk ka NIPT, duhet ta marrë. Duhet të:
- Kaloni vendimin e gjykatës në zyrën tatimore
- Plotësoni formularin e aplikimit për NIPT
- Merrni numrin identifikues tatimor
Dokumentet e Nevojshme
Për regjistrim të plotë, duhet të përgatisni:
| Dokumenti | Përshkrimi | Kopje |
|---|---|---|
| Akti Themelimi | Dokumenti bazik i OJF-ve (notarizuar) | 2-3 |
| Statuti | Rregullat e brendshme (notarizuar) | 2-3 |
| Proces-Verbali | Nga mbledhja e miratimit (notarizuar) | 2 |
| Kërkesa e Regjistrimit | Formulari i gjykatës (në duplikat) | 2 |
| Dokumentet ID | Kopje pasaporti ose letërnjoftimi i themeluesve | 1 për secilin |
| Deklarim | Deklarim se OJF nuk ka interes fitimi | 1 |
Kostot e Regjistrimit
Kostot totale për regjistrim të OJF-ve variojnë, por këtu është një vlerësim për 2026:
- Notarizim i dokumenteve: 10,000 - 15,000 ALL
- Këta tarifa variojnë sipas notarit, por janë standarde
- Taksa gjyqësore: 5,000 - 10,000 ALL
- Për paraqitjen e kërkesës në gjykatë
- Varion sipas vlerës së pasurisë (nëse fondacion)
- Regjistrim në AMSHC: Zakonisht pa tarifë (ose 1,000-2,000 ALL nëse përditësim)
- Regjistrim Tatimar (NIPT): Pa tarifë (qeveri)
- Shërbimi i avokatit (opsional): 50,000 - 100,000 ALL
- Nëse keni nevojë për ndihmë juridike
Totali Minimum: 15,000 - 25,000 ALL
Totali me Avokat: 65,000 - 125,000 ALL
Përjashtimet Tatimore për OJF-et
Një nga avantazhet kryesore të OJF-eve është përjashetica tatimore. Ligji nr. 9920 i 2008 parashikon:
Tatim i Fitimit: 0%
OJF-et janë të përjashtuar plotësisht nga tatimi i fitimit për aktivitete jofitimprurëse. Rregullat:
- Përjashetica vlen për të ardhurat e lidhura me qëllimin e OJF-ve
- Nëse OJF ka të ardhura nga aktivitete tregtare, ato tatohen në mënyrë normale
- Fitimet duhet të riinvestohen në aktivitete jofitimprurëse
TVSH: 0%
OJF-et janë të përjashtuar nga TVSH për:
- Shërbime arsimore
- Shërbime shëndetësore
- Shërbime humanitare dhe sociale
- Aktivitete sportive dhe rekreative
Remark: Përjashetica nuk vlen për shërbime si qira, shërbime të tjera tregtare.
Kontribute të Tjera
- OJF-et NUK janë të përjashtuar nga sigurimet shoqerore për punonjësit
- Punonjësit duhet të paguajnë sigurim si në biznese të tjera
- OJF-et nuk paguajnë tatim fitimi për fitim, por paguajnë sigurime për punë
Detyrimet e OJF-eve
Raportim Vjetor
Çdo OJF duhet të paraqesë raportim vjetor te AMSHC brenda 30 ditësh nga përfundimi i vitit fiskal (zakonisht 31 janar). Raporti duhet të përfshijë:
- Bilanci i thjeshtë ose i plotë (sipas madhësisë)
- Deklaratën e të ardhurave dhe shpenzimeve
- Përshkrimin e aktiviteteve të kryera
- Informacion mbi anëtarësinë dhe strukturën
- Auditim i pavarur (për OJF-et e mëdha)
Kontabilitet
- OJF-et duhet të mbajnë kontabilitet sipas Standardeve të Kontabilitetit Ndërkombëtar
- Shoqatat më të vogla mund të përdorni kontabilitet të thjeshtë
- OJF-et e mëdha duhet të përdorin kontabilitet të plotë dhe të bëjnë auditim
Transparencë
- OJF-et duhet të botojnë financat vjetore në faqen e tyre të internetit (nëse kanë)
- Anëtarëve duhet t'u jepet qasje në dokumentet financiare
- Donacionet duhet të regjistrohen dhe të raportohen
Përditësimet e Informacionit
- Ndryshimet në struktur, emër, qëllim duhet të raportohen të AMSHC-ve
- Ndryshimet në organa drejtues duhet të përditësohen në regjistrin qendror
Gabimet e Zakonshme gjatë Regjistrimit
Gabim 1: Dokumentet e Pamjaftueshme
Shumë OJF-e harrojnë dokumentet e nevojshme ose nuk i notarizojnë siç duhet. Kjo shkakton vonesa. Kontrolloni dy herë para se të paraqesni.
Gabim 2: Akti dhe Statuti jo të Qartë
Nëse qëllimet janë të paqarta ose në kundërvënie me ligjin, gjykata mund të refuzojë. Shkruajini qartë dhe specifikisht.
Gabim 3: Mospajtuese me Ligjin 8788
Shumë OJF-e kanë struktura drejtimi që nuk përputhen me ligjin. Sigurohuni se statuti përfshin të gjithë elementet e detyrueshme.
Gabim 4: Ndryshimi i Dokumenteve Gjatë Procesit
Nëse ndryshoni aktin ose statutin pas aplikimit, duhet të rifilloni procesin. Përfundojini përpara se të aplikoni.
Gabim 5: Pagesë të Vonuara
Nëse nuk paguani tarifat në kohën e duhur, kërkesa mund të refuzohet. Sigurohuni të keni paratë e mjaftueshme.
Këshilla Praktike
1. Kërkojini Ndihmën e një Avokati
Procesi ligjor mund të jetë kompleks. Një avokat me përvojë në OJF mund të kursejë kohë dhe përqindje gabimesh.
2. Përgatitni Strukturën Drejtues Përpara
Përcaktoni qartë kë do të jenë presidente, blagajna, anëtarët e këshillit përpara se të filloni aplikimin.
3. Përcaktoni Qëllimet Konkret
Qëllimet gjerash siç janë "të ndihmojmë komunitetin" janë të paqarta. Përcaktoni konkretisht: "Program trajnimi për gratë e papunësuara" ose "Aktivitete sportive për fëmijë në zonën periferike".
4. Ruani Kopjet e të Gjithë Dokumenteve
Pas regjistrimit, ruajini dokumentet e notarizuara në një vend të sigurt. Do t'i keni nevojë për qëllime administrative.
5. Krijoni një Libër Kontabiliteti që Shëndetshëm
Menjëherë pas regjistrimit, filloni të mbani kontabilitet të rregullt. Kjo është më e lehtë sesa të përpiqeni ta rikonstruktoni pas vitit.
Pyetje të Shpeshta (FAQ)
1. Sa kohë zgjat procesi i regjistrimit?
Zakonisht 15-30 ditë pune, në varësi të vëllimit të punës në gjykatë. Nëse nuk ka probleme me dokumentet, mund të jetë më i shpejt.
2. A mund të themeloj OJF me një person?
Po për fondacion, jo për shoqata. Shoqatat kërkojnë minimumi 2 themelues. Nëse dëshironi vetëm fundacionin, mund të bëni me një person.
3. Çfarë ndodh nëse OJF nuk dorëzon raportin vjetor?
OJF mund të fshihet në regjistrin e AMSHC-ve (pas paralajmërimeve). Kjo mund të çojë në humbje të përjashtimet tatimore.
4. A mund të shpërndarë fitim anëtarëve?
Jo. Ligji është i qartë: nuk ka shpërndarje fitimi. Fitimet riinvestohen në aktivitete.
5. Çfarë bëhem nëse OJF dëshiron të shpërndarë?
Procesi quhet "likuidim" dhe rregullohet në ligjin 8788. Pasuritë duhet t'u dhuhen një OJF tjetër ose shtetit.
6. A duhet ta ndrysho OJF në SHPK më vonë?
Jo, apo po, në varësi të synimit. Nëse OJF dëshiron të bëhet fitim-maksimizues, duhet t'u nënshtrohet ligjit të SHPK-ve.
7. A mund të marrë OJF donacione nga jashtë?
Po, plotësisht legjitim. Donacionet nga biznese, persona, apo qeverje të tjera janë të pranueshme, përderisa raportohen në financat vjetore.
Përfundim
Regjistri një OJF ose fondacion në Shqipëri është një investim në interesin publik ose komunitar. Ndërsa procesi kërketi dokumentim të përpiktë dhe vëmendje ndaj ligjit, përjashetica tatimore dhe struktura juridike e përqindruar më vonë ia vlejnë përpjekja.
Duke ndjekur hapat e përmendur në këtë artikull, përgatituni dokumentet me kujdes dhe kërkojini ndihmën e specialistëve kur nevojitet, mund të regjistroheni me sukses. Pas regjistrimit, rruga është më e lehtë - kryesorja është të mbani transparencën dhe të dorëzoni raportet në kohë.
Nëse keni pyetje të paqarta ose vizito të kompleksitete, kontaktoni AMSHC-në ose një avokat të specializuar. Investimi në drejtësi do t'ju kurse probleme në të ardhmen.
